شیوه‏های تبلیغ در فرهنگ عاشورا

پدیدآورنده:عبدالکریم پاک‏نیا ،

شناختن شیوه‏های تبلیغ و به کارگیری ابزارهای مفید و لازم برای یک مبلغ امری ضروری و اجتناب‏ناپذیر است. پرداختن به تبلیغ بدون اطلاعات مفید و عدم به‏کارگیری شیوه‏های لازم و فراهم ننمودن ساز و کارهای مناسب نه تنها نتیجه مثبت نخواهد داشت، بلکه ممکن است در اثر بی توجهی، لطمه‏های جبران‏ناپذیری به اعتقادات و باورهای مخاطبان وارد آید. کسی که متولی ارشاد، امر به معروف و نهی از منکر می‏شود، اگر به زمینه‏ها، عوامل، آفات، موانع و شرایط زمانی و مکانی و سایر جهات توجه نداشته باشد راه به جایی نخواهد برد. پیامبر اکرم‏صلی الله علیه وآله فرمود: «من امر بمعروف فلیکن امره ذلک بمعروف (1) ; هرکس [مردم را] به کارهای نیک بخواند باید با شیوه نیکو آن را انجام دهد.» بنابراین تبلیغ و ارشاد موفق و مؤثر نیاز به برنامه‏های کارشناسی شده دارد و اگر بتوانیم این شیوه‏ها را از گفتار و رفتار اهل‏بیت‏علیهم السلام و اولیاء الهی بیاموزیم به مراتب مؤثرتر و شایسته‏تر خواهد بود. در این مقاله برآنیم که راهکارها و روش‏های مؤثر در امر تبلیغ و ارشاد را از سیره امام حسین‏علیه السلام و تربیت‏یافتگان مکتب عاشورا بیاموزیم.
1 - تواضع و فروتنی
یکی ار بهترین صفات پیامبران و منادیان توحید، خصلت پسندیده تواضع و فروتنی بود. آنان با این صفت زیبا، در دل مخاطبان حقیقت‏جو جایگاه ویژه‏ای کسب می‏کردند. مبلغان موفق همیشه متواضع بوده و از این طریق در هدایت و جذب دل‏های مردم می‏کوشند. آنان بر این باورند که اگر مردم به سراغ آن‏ها نیامدند، آن‏ها باید متواضعانه قدم پیش گذاشته و به سراغ متربیان و متعلمان بروند.
این شیوه نیکو در رفتار و گفتار امام حسین‏علیه السلام در حماسه عاشورا جلوه خاصی دارد. آن حضرت برای پیشبرد اهداف مقدس خویش، متواضعانه قدم پیش گذاشته و در جذب و جلب افراد، خودش مستقیما به سراغ آنان رفته و آن‏ها را به سوی مقصد والای خویش دعوت می‏کرد و یا پیام‏های خود را به صورت کتبی یا شفاهی توسط افرادی به دیگران می‏فرستاد. هنگامی که امام حسین‏علیه السلام با یاران خود در یکی از توقفگاه‏های مسیر خود به کربلا به نام قصر بنی مقاتل رسیدند، آن حضرت متوجه شد که عبید الله بن حر جعفی در گوشه‏ای فرود آمده است. آن حضرت حجاج بن مسروق را به سوی او فرستاد و او را به یاری و همراهی دعوت نمود. هنگامی که پاسخ مناسبی نداد، امام حسین‏علیه السلام به همراه گروهی از یاران خویش به نزد عبید الله رفته و در ضمن سخنانش او را دعوت به همکاری و مبارزه با طاغوتیان نمود. عبید الله باز هم امتناع کرد، امام حسین‏علیه السلام به او فرمود: اگر ما را یاری نمی‏کنی پس از خدا بترس از اینکه با دشمنان ما همراهی کنی! به خدا سوگند! هرگاه کسی صدای دادخواهی ما را بشنود و به یاری ما نشتابد هلاک خواهد شد.»
یکی دیگر از افرادی که امام حسین‏علیه السلام از او دعوت کرد، زهیر بن قین بود. همچنین آن حضرت به حبیب بن مظاهر اسدی نامه‏ای نوشته و از او درخواست‏یاری نمود. نامه آن حضرت چنین بود: «از حسین بن علی برای آن مرد فقیه، حبیب بن مظاهر; اما بعد، حبیب! تو خویشاوندی ما را با پیامبر می‏دانی و از همه مهم‏تر مرا می‏شناسی; و تو -که آزاد مرد و دارای غیرتی- جان خود را از ما دریغ ندار و پاداش تو را در قیامت پیامبر خواهد داد. (2)
2 - توجه به ریشه‏ها و زمینه‏های گناه
مبلغ مذهبی باید به زمینه‏های خلافکاری و ریشه‏های گناه توجه کرده و مخاطبان خود را از آن‏ها برحذر دارد. مثلا ممکن است نماز نخواندن افراد علل جداگانه و ریشه‏های مختلفی داشته باشد، از قبیل:
1 - حکم آن را در اسلام نمی‏داند و به وظیفه شرعی خویش آشنا نیست.
2 - به آثار خوب نماز خواندن و عواقب شوم ترک نماز توجه ندارد.
3 - شخصی خودپرست و هوسران است و مطابق هوس خود عمل می‏کند.
4 - پدر و مادر و افراد خانواده او بی نمازند.
5 - از نماز و نمازگزاران خاطره بدی دارد. مثلا در ایام کودکی او را همیشه با خشونت‏به نماز خواندن وادار کرده‏اند یا در جمع نمازگزاران شخصیت او را تحقیر نموده و به او اهانت کرده‏اند.
6 - در نظر او نماز خواندن چیز مهمی نیست و اهمیت و ضرورت آن را درک نکرده است.
7 - الگوی مناسبی برای نماز خواندن نداشته است.
8 - در محیط افراد لاابالی و بی نماز رشد یافته است. و ...
بنابراین یک مبلغ با یافتن ریشه‏ها و علل تخلفات و معصیت‏ها می‏تواند برنامه خود را تنظیم کرده و نسبت‏به مخاطب خویش کارهای تبلیغی را انجام دهد.
تغذیه حرام ریشه انحراف از حق
امام حسین‏علیه السلام در دومین سخنرانی روز عاشورا هنگامی که دشمن مانند حلقه انگشتر آن حضرت را در میان خویش گرفته بود، از آنان خواست تا سکوت کنند و به سخنان وی گوش فرا دهند، ولی آنان همچنان هلهله و سر و صدا می‏کردند. در این موقع، امام حسین‏علیه السلام با این جملات آنان را به سکوت فراخواند: «ویلکم ما علیکم ان تنصتوا الی فتسمعوا و انما ادعوکم الی سبیل الرشاد. من اطاعنی کان من المرشدین و من عصانی کان من المهلکین و کلکم عاص لامری غیر مستمع لقولی; وای بر شما! چرا گوش فرا نمی‏دهید تا گفتارم را - که شما را به رشد و سعادت فرا می‏خوانم- بشنوید؟ هرکس از من پیروی کند خوشبخت و سعادتمند است و هرکس مرا نافرمانی کند، از هلاک شدگان خواهد بود. و همه شما با دستور من مخالفت می‏کنید که به گفتارم گوش فرا نمی‏دهید.»
آنگاه به علل دشمنی کوفیان با اهل‏بیت‏علیهم السلام و ریشه‏های انحراف از مسیر حق اشاره کرده و فرمود: «قد انحزلت عطیاتکم عن الحرام و ملئت‏بطونکم عن الحرام فطبع الله علی قلوبکم (3) ; آری، در اثر هدایا، جوائز و تحفه‏های نامشروع که به دست‏شما رسیده و غذاهای حرام و لقمه‏های ناپاک که شکم‏هایتان را از آن انباشته‏اید، خداوند این چنین بر دل‏های شما مهر زده [و از فهمیدن حقیقت عاجز شده‏اید.]»
3 - استفاده از مثال
از مؤثرترین شیوه‏های تبلیغی برای فهماندن مطالب به مخاطب، به ویژه کسانی که سطح فکری پایین‏تری دارند، استفاده از تمثیل است. مبلغ کاردان بسیاری از نکات مهم عقلانی را با مثال‏های مناسب در اذهان مخاطبین خویش مجسم ساخته و خواسته‏های خویش را به گونه‏ای شایسته به افکار آنان منتقل می‏نماید. مثال اگر با سطح زندگی و طرز اندیشه و شغل و فرهنگ مخاطب سازگار باشد، توفیق یک مبلغ را در کار تبلیغ افزایش خواهد داد. این شیوه یکی از رایج‏ترین روش‏های تبلیغ در کلام وحی است. خداوند متعال برای تصویر عالمان بی عمل در اذهان افراد، چنین مثل می‏زند: «مثل الذین حملوا التوریة ثم لم‏یحملوها کمثل الحمار یحمل اسفارا» (4) ; «مثل کسانی که علم تورات را باخود داشتند و به آن عمل نکردند، مثل درازگوشی است که کتاب هایی حمل می‏کند.»
این شیوه کارآمد قرآنی در حماسه عاشورا مشهود است. حضرت ابا عبدالله‏علیه السلام در تشریح اهداف قیام خویش از شیوه تمثیل بهره گرفته و اشتیاق خود را برای شهادت در راه حق چنین بیان می‏کند: «خط الموت علی ولد آدم مخط القلادة علی جید الفتاة و ما اولهنی الی اسلافی اشتیاق یعقوب الی یوسف (5) ; مرگ برای انسان‏ها همچون گردنبند برگردن دختران جوان ینت‏بخش و لازم است و من به دیدار نیاکانم آنچنان اشتیاق دارم که یعقوب به دیدار یوسف مشتاق بود.»
امام حسین‏علیه السلام با این تمثیل، مرگ را بسیار زیبا تصویر کرده و آن را زینت فرزند آدم می‏داند، به ویژه مرگی که در راه حق و برای خدا باشد که همانند زیور آلاتی است که دختران جوان را می‏آراید. همانگونه که دختران از آرایش به گردنبند لذت می‏برند مردان خدا نیز از کشته شدن در راه حق مسرور و شادمانند. و شهادت در راه خدا را بهترین زینت روح و بالاترین افتخار به شمار می‏آورند.
4 - بهره‏گیری از تحریک عواطف
گاهی ممکن است‏یک مبلغ برای تحت تاثیر قرار دادن مخاطبان خود از شیوه تحریک عواطف برای بیدار کردن وجدان‏های خفته کمک بگیرد. خداوند متعال در قرآن از این روش برای دور نمودن انسان‏ها از گناه استفاده نموده و برای بیدار نمودن وجدان‏های خفته مخاطبین خویش، یافته‏های درونی و انگیزه‏های فطری آنان را به کار می‏گیرد و با طرح سؤالات عاطفه برانگیز، سعی در هدایت و تلطیف قلب و روح آنان دارد. مبلغ موفق، از این شیوه بهره گرفته و افراد را تحت تاثیر قرار می‏دهد. او در شرایطی که روح شنوندگان خود را با طرح سؤالات و نکات عاطفی و احساس برانگیز آماده پذیرش سخنان خود نموده است، به نحو شایسته‏ای در وجود آنان رسوخ کرده و بر تاثیر سخن خود می‏افزاید. این روش در حماسه عاشورا از جایگاه ویژه‏ای برخوردار است وگذشته از اینکه از همان روز عاشورا نتایج آن به بار نشست و افرادی را تحت تاثیر قرار داده و به سوی حق رهنمون شد، در طول قرن‏ها بر قلوب هزاران مشتاق هدایت ریشه دوانیده تا آنجائی که نام حسین‏علیه السلام، عاشورا و کربلا و سایر واژه‏های مقدس عاشورایی در هر مکانی، عاطفه‏ها و احساسات مقدس را برانگیخته و مایه رشد و تعالی و هدایت آنان شده است.در اینجا به نمونه هایی از این شیوه در فرهنگ عاشورا اشاره می‏کنیم:
× امام حسین‏علیه السلام پس از شهادت یاران باوفایش و در لحظه‏های حساس عصر عاشورا، قنداقه کودک شش ماهه خویش را بر روی دست گرفت و خطاب به کوفیان فرمود: «یا قوم اما من مجیر یجیرنا، اما من مغیث‏یغیثنا، اما من طالب حق فینصرنا، اما من خائف فیذب عنا، اما من احد فیاتینا بشربة من الماء لهذا الطفل فانه لایطیق الظماء (6) ; ای مردم! آیا پناه دهنده‏ای هست که ما را پناه دهد؟ آیا یاری کننده‏ای هست که ما را یاری کند؟ آیا حق‏طلبی هست که به ما کمک کند؟ آیا کسی هست که از یامت‏بترسد و از ما دفاع کند؟ آیا کسی هست که آبی برای این طفل بیاورد؟ چون او طاقت تشنگی ندارد.»
× حضرت زینب کبری‏علیها السلام در موارد متعددی از تحریک عواطف در رساندن پیام عاشورا بهره می‏گرفت. در آخرین لحظات عمر امام حسین‏علیه السلام، حضرت زینب علیها السلام از خیمه‏ها بیرون آمد و متوجه شد که امام حسین‏علیه السلام را به شهادت می‏رسانند و عمربن سعد در نزدیکی گودال قتلگاه ایستاده و به این منظره رقت‏بار و غم‏انگیز - که دل هر موجود زنده‏ای را به درد می‏آورد - نظاره می‏کند. آن حضرت به عمر بن سعد نهیب زده و وجدان خفته او را مخاطب قرار داده و فرمود: «ایقتل ابوعبدالله و انت تنظر الیه; [ای عمر بن سعد!] آیا ابا عبد الله را می‏کشند و تو تماشا می‏کنی؟»
این سخن حضرت زینب به عنوان مبلغ حماسه عاشورا آن چنان قاطع و کوبنده بود که برای لحظاتی دل سنگ دشمن را تکان داد و دقایقی وجدان خفته عمر سعد را متاثر نمود و اشک بر گونه‏هایش جاری شد. او از شدت شرمندگی صورت خود را از حضرت زینب‏علیها السلام مخفی نمود (7) . آن گاه زینب کبری علیها السلام با جمله‏ای دیگر خطاب به لشکریان حاضر در صحنه گفت: «ویلکم اما فیکم مسلم؟ (8) ; وای بر شما! آیا در میان شما یک مسلمان نیست؟»
این کلمات عاطفه برانگیز آنچنان مؤثر بود که ثمرات آن در سال‏های بعد مشخص شد و تا به امروز انسان‏های بیدار و با وجدان را تحت تاثیر قرار داده و به اهداف عاشورا متوجه می‏سازد.
5 - استفاده از وسائل ارتباط جمعی
مبلغ باید از پیشرفته‏ترین وسائل ارتباط جمعی عصر در پیشبرد اهداف خویش بهره‏گیری کند. امروزه تنها منبر و سخنرانی در مجالس مذهبی برای مبلغ دینی کافی نیست ،بلکه برای رساندن پیام حق به گوش مردم و مشتاقان معارف زلال اسلام باید از تمام ابزارهای مفید استفاده کرد. نشر کتاب و مطبوعات، استفاده از رادیو، تلویزیون، برنامه‏های رایانه‏ای، گفت گوها و گردهمایی‏های متنوع، حضور در جمع کسانی که غالبا به مجامع و مجالس مذهبی نمی‏آیند و رساندن معارف حقیقی دین به گوش آنان، نوعی بهره‏گیری از وسائل ارتباط جمعی در عصر ما به شمار می‏آید.
امام حسین‏علیه السلام برای تبلیغ فرهنگ عاشورا از بهترین وسائل ارتباطی عصر خود بهره می‏گرفت. در آن روزگاران، امام حسین‏علیه السلام برای اینکه هدف قیام و فلسفه حرکت‏حماسی خود را به گوش امت اسلامی برساند، مراسم حج و شهر مکه را انتخاب نمود و در اجتماعات مهم حاجیان، سخنرانی‏های روشنگرانه و هدایت‏بخشی را سازماندهی کرد.
آن حضرت برای رساندن پیام خویش و افشای سیاست‏های مزورانه و شیطانی معاویه خطاب به جمعیت‏حاضر در منا که از نقاط مختلف و قبایل گوناگون بودند چنین فرمود: «اسمعوا مقالتی و اکتبوا قولی ثم ارجعوا الی امصارکم و قبائلکم فمن آمنتم من الناس و وثقتم به فادعوهم الی ماتعلمون من حقنا فانی اتخوف ان یدرس هذا الامر و یذهب الحق و یغلب والله متم نوره و لو کره الکافرون (9) ; سخنان مرا بشنوید و حرف هایم را بنویسید، آنگاه به شهرها و قبیله‏های خودتان باز گردید و آن چه در حق ما می‏دانید به دوستان صمیمی و افراد مورد اطمینان خودتان بگوئید. من اعلان خطر می‏کنم از این که این مطلب کهنه شده و از هم بپاشد و حق از بین رفته و مغلوب شود. البته خداوند نورش را گسترش خواهد داد گرچه کافران آنرا نپسندند. (10) »
آن حضرت در یکی دیگر از سخنرانی هایش، بعد از حمد و ستایش پروردگار و تبیین جایگاه اهل بیت‏علیهم السلام و ارتباط آنان با خدا و رسول او، دوستداران حق را به همراهی خویش فرا خوانده و در یک دعوت عمومی از همگان برای شرکت در حماسه عاشورا چنین فرمود: «من کان باذلا فینا مهجته و موطنا علی لقاء الله نفسه، فلیرحل معنا، فانی راحل مصبحا ان شاء الله تعالی (11) ; هرکس حاضر است تا در راه ما از خون خویش بگذرد و جان خود را در راه شهادت [ و لقای ] پروردگار نثار کند، آماده حرکت‏با ما باشد که من انشاءالله تعالی صبحگاهان حرکت‏خواهم کرد.»
در این جا نباید از نقش زنان و کودکان در اطلاع‏رسانی از واقعه عاشورا به نسل‏های بعد چشم‏پوشی نمود. امام حسین‏علیه السلام آن‏ها را با خود به کربلا آورد و آنان به عنوان خبرنگاران و گزارشگران راستین صحنه عاشورا و پیام رسانان حقیقی و مستقیم اندیشه‏های امام حسین علیه السلام به نسل‏های بعدی شمرده می‏شوند.
این اقدام امام حسین‏علیه السلام، مطمئن‏ترین، سالم‏ترین و دقیقترین شیوه اطلاع‏رسانی و انتقال فرهنگ عاشورا به افکار عمومی و وجدان‏های آگاه در زمان‏های بعد بود.
6 - مقدمه‏چینی و آماده کردن مخاطب
در القای مطالب، فراهم نمودن زمینه‏های لازم و بیان نقطه نظرات با مقدمه‏چینی لازم، نقش بسیار مهمی در نفوذ سخنان یک مبلغ در دل‏های مخاطبان خویش دارد. این کار سبب می‏شود که گفته‏های مبلغ با جذابیت‏بیشتری در دل‏های شنوندگان بنشیند. بسیاری از نکات مهم را که به سادگی نمی‏توان آن‏ها را بیان کرد، می‏توان با زمینه سازی و به طور شیوا و دل‏انگیز به گوش مستمع رساند. در فرهنگ عاشورا برای بیداری مردم غفلت‏زده، از این شیوه استفاده شده است. امام سجادعلیه السلام در خطبه روشنگرانه خود که در مسجد اموی شام ایراد نمود، آنچنان مقدمه چینی کرده و زمینه لازم را برای احیای اندیشه جاویدان عاشورا فراهم آورد که بعد از اتمام سخنرانی، مردمی که قبل از ایراد خطبه، او و همراهانش را به عنوان اسرای خارجی و دشمنان خویش می‏پنداشتند، بعد از آن، حقیقت را فهمیده، صدای ناله و گریه بلند کردند و حکومت‏یزید در آستانه سقوط قرار گرفت.
آن حضرت بعد از حمد و ثنای پروردگار و درود و تحیت‏بر پیامبر خاتم‏صلی الله علیه وآله ابتدا به طور خلاصه نکات قابل توجهی در بی‏وفایی دنیا و گذشت زمان و عمر انسان‏ها و ثمر نداشتن پشیمانی بعد از فوت وقت و مطالبی از این قبیل را شایسته‏تر از یک خطیب ورزیده و ماهر بیان نمود. آن گاه فرمود: «من عرفنی فقد عرفنی و من لم‏یعرفنی، فانا علی بن الحسین بن علی (12) ; هر کس مرا می‏شناسد که می‏شناسد و هرکس که مرا نمی‏شناسد پس من علی بن حسین بن علی هستم.»
آنگاه به طور مفصل به معرفی خود و اهل بیت‏علیهم السلام پرداخت: «ایها الناس! انا بن مکة و منی، انا بن المروة و الصفا، انا بن من صلی بملائکة السماء، ... (13) ; ای مردم! من فرزند مکه و منایم، من فرزند مروه و صفایم، من پسر آن کسی هستم که با ملائکه آسمان نماز خواند ... .»
بعد از اینکه امام سجادعلیه السلام جد بزرگوارش رسول خداصلی الله علیه وآله و علی علیه السلام را به‏طور مفصل معرفی نمود و سابقه درخشان خاندان پاک پیامبر را شرح داد، حقیقت‏حادثه عاشورا را که تا آن لحظه، از نظر مردم و افکار عمومی مخفی نگه داشته شده بود، برای آنان بیان کرد و سپس با تحریک عواطف و احساسات جمعیت‏حاضر، قلب‏ها را به سوی خویش جذب نموده و نتیجه مطلوب را به دست آورد و در آخر فرمود: «انابن المقتول ظلما، انابن المجزور الراس من القفا، انابن العطشان حتی قضی، انابن طریح کربلا، انابن مسلوب العمامة و الرداء، انابن من بکت علیه ملائکة السماء (14) ; من فرزند کسی هستم که با ظلم و ستم به شهادت رسید، من پسر کسی هستم که سرش از قفا بریده شد، من پسر آن شهید تشنه کامی هستم که عطشان از دنیا رفت، من پسر کسی هستم که پیکرش در صحرای کربلا افتاده، من پسر کسی هستم که عمامه و عبایش به غارت رفت، من فرزند کسی هستم که ملائکه آسمان به حال او گریستند.»
7 - شعر و فرهنگ ادبی عاشورا
برای پاسداری و نشر فرهنگ و جهانبینی قرآنی باید فرهنگ ادبی اسلام را پرورش داد، چراکه الفاظ فصیح و شیرین و کلام مناسب و بلیغ که از ادبیات ریشه می‏گیرد، در جان‏ها و دل‏ها نشسته و اثر می‏گذارد. برعکس، الفاظ ناهنجار و کلام غیر بلیغ، کمترین نقشی در نفوس مخاطب نداشته، خستگی و بیزاری می‏آورد. در فرهنگ عاشورا جلوه‏های بارزی از شعر و ادب می‏توان یافت.
رجزها و اشعار پرمحتوای امام حسین‏علیه السلام و یاران باوفایش و تمسک آنان به اشعار و ابیات مناسب و لازم در موارد خاص، می‏تواند نشانگر اهمیت این موضوع در حماسه جاودانی کربلا باشد. امام حسین‏علیه السلام در موارد زیادی با اشعاری پرمحتوا هدف خویش را به مخاطبین ابلاغ می‏کرد. هنگامی که حر راه کاروان امام حسین‏علیه السلام را سد کرد، آن حضرت با او گفت وگویی انجام داد. آن‏گاه که حر از گفت وگو و مذاکره نتیجه‏ای نگرفت، به عنوان نصیحت‏به امام حسین‏علیه السلام گفت: ای حسین! برای خدا جانت را حفظ کن. و افزود: «فانی اشهد لئن قاتلت لتقتلن (15) ; من مطمئنم که اگر جنگ کنی کشته خواهی شد. امام حسین‏علیه السلام فرمود: «افبالموت تخوفنی; آیا مرا از مرگ می‏ترسانی؟» اما من به تو گفتار آن جوانمرد اوسی را یادآور می‏شوم. او هنگامی که به یاری رسول خداصلی الله علیه وآله شتافته بود، در مسیر راه با پسر عمویش رو به رو شد. پسر عمو به او گفت: «کجا می‏روی؟ کشته خواهی شد!» آنگاه امام حسین‏علیه السلام اشعار پرمحتوا و بلیغ آن فداکار اوسی را قرائت کرد:
سامضی و مابالموت عار علی الفتی
اذا مانوی حقا و جاهد مسلما
و واسی الرجال الصالحین بنفسه
و فارق خوفا ان یعیش و یرغما (16)
«من می‏روم و مرگ برای یک جوانمرد عار نیست در حالی که مقصد او حق و تلاش او برای اسلام باشد.
او در راه مردان صالح جانبازی نموده و از زندگی همراه با ترس و خواری و ذلت جدا گردیده و دور می‏شود.»
8 - تبلیغ عملی
با اینکه تبلیغ گفتاری تاثیر فراوان در رشد و هدایت افراد دارد و از دیر باز یک روش معمولی و جا افتاده بوده است، اما نتیجه تبلیغ عملی و غیرمستقیم پایدارتر و عمیق‏تر می‏باشد. آموزه‏های فرهنگ عاشورا به ویژه سیره امام حسین‏علیه السلام مملو از تبلیغات عملی و غیرمستقیم است. با نگاهی به فهرست‏حوادث زندگی امام حسین‏علیه السلام و یارانش - از روز حرکت از مدینه تا روز شهادت در کربلا - نمونه‏های فراوانی را می‏توان پیدا کرد که تک تک آن‏ها جلوه‏ای از تبلیغ عملی اهداف و منویات نهضت عاشورا و پاسداری از حقایق اسلام و معارف اهل بیت‏علیهم السلام می‏باشد.
پایداری در راه هدف، همراه نمودن اهل بیت و زنان و کودکان، رفتار مهربان و صمیمانه با خانواده و کودکان و یاران در اوج بحران‏های روحی، مصادره کاروان طاغوت، برخورد با لشگر حر و آب دادن به سربازان او، اقامه نماز در ظهر عاشورا، خطابه‏های قاطع، روشنگر و کوبنده، حوادث شب عاشورا، رد امان نامه توسط حضرت عباس‏علیه السلام و صدها مورد دیگر که همه تبلیغ عملی و درس انسانیت و آزادی و غیرت و شرف و در یک کلام آموزش غیر مستقیم تمام فضائل و کمالات انسانی می‏باشد.
به عنوان حسن ختام نمونه‏ای از سیره عملی و تبلیغ غیر مستقیم حضرت امام حسین‏علیه السلام را نقل می‏کنیم:
بعد از واقعه عاشورا مردان قبیله بنی اسد، هنگام دفن جسد مطهر امام حسین‏علیه السلام، در دوش آن حضرت اثر زخمی دیدند که متفاوت از جراحت‏های جنگی بود. زخم کهنه‏ای بود که هیچ شباهتی به زخم‏های روز عاشورا نداشت. از امام زین العابدین‏علیه السلام در مورد آن پرسش نمودند. پیشوای چهارم فرمود: این زخم در اثر حمل بار و کیسه‏های غذا و هیزم به خانه‏های بیوه زنان، یتیمان و مستمندان می‏باشد که پدرم شب‏ها بر دوش خویش آن‏ها را حمل می‏کرد (17) .
پی‏نوشت‏ها:
1) کنز العمال، ج 3، ص 66، حدیث 5523.
2) اسرار الشهاده، ص 396.
3) سخنان حسین بن علی‏علیهما السلام، ص‏170.
4) جمعه / 5.
5) لهوف، ابن طاووس، ص 114.
6) کلمات الامام الحسین‏علیه السلام، ص 477.
7) تاریخ طبری، ج 4، ص 345.
8) الارشاد مفید، ج 2، ص 112.
9) صف/ 8.
10) فرهنگ سخنان امام حسین‏علیه السلام، ص 262.
11) کشف الغمه، ج 2، ص 29، لهوف ابن طاووس، ص 114.
12) نور العین فی مشهد الحسین‏علیه السلام، ابو اسحاق اسفراینی، ص 69.
13) همان.
14) همان، ص 70.
15) البدایه و النهایه، ابن کثیر دمشقی، ج 8، ص 187.
16) همان.
17) المناقب، ج 4، ص 66، بحارالانوار، ج 44، ص 190.

امام حسین در آیینه مطبوعات

پدیدآورنده:علی کرجی -،
،
تفاوت‏های عاشورا و فاطمیه، سید احمد دارستانی، هیأت، پیش‏شماره 6، ص 3.
پیشینه تاریخ نگاری عاشورا، هادی عالم‏زاده، تاریخ اسلام، ش 9، ص 83.
سماع عارفان در کربلا، مسعود رضا مدّرسی چهاردهی، تبیان، ش 39، ص 20.
نظریه دانشمندان و محقّقان جهان درباره امام حسین علیه‏السلام ، اهل البیت، ش 5، ص 7.
فلسفه عاشورا و تحلیل دیدگاه‏های دانشمندان (1)، بخشعلی قنبری، رسالت، 24/1/81، ص 11.
فلسفه عاشورا و تحلیل دیدگاه‏های دانشمندان (2)، بخشعلی قنبری، رسالت، 27/1/81، ص 11.
فلسفه عاشورا و تحلیل دیدگاه‏های دانشمندان(3)، بخشعلی قنبری، رسالت، 28/1/81، ص 5.
فلسفه عاشورا و تحلیل دیدگاه‏های دانشمندان (4)، بخشعلی قنبری، رسالت، 29/1/81، ص 5.
عاشورا در شعر وصال شیرازی(1)، یداللّه قائم پناه، رسالت، 28/1/81، ص 11.
از کعبه تا کربلا، میرهاشم امیری، رسالت، 31/1/81، ص 11.
انقلاب عاشورا و قسط، محمد رضا حکیمی، ایران، 25/2/81، ص 1.
فلسفه شهادت امام حسین علیه‏السلام ، پرتو، ش 125، ص 8.
بررسی ریشه‏ای قیام عاشورا (1)، قاسم روان‏بخش، پرتو، ش 125، ص 5.
عاشورا مکتبی فرهنگ‏ساز، پیام حوزه، ش 32، ص 2.
رفتار علوی و رسالت خواص از منظر عاشورا، گفت‏وگو با محسن غرویان، جوان، 28/12/80، ص 5.
چرا باید حادثه عاشورا را گرامی بداریم؟، پرتو، ش 122، ص 4.
از دریچه کربلا به جهان بنگریم، قاسم روان بخش، پرتو، ش 122، ص 5.
درسی که باید از سیدالشهداء آموخت، قاسم روان بخش، پرتو، 123، ص 5.
وفاق ملی در پرتو عزت و افتخار حسینی، پرتو، ش 126، ص 5.
تحلیلی پیرامون نهضت حسینی (1)، سیدعلی فرحی، هنردینی، ش 7، ص 41.
تحلیلی پیرامون نهضت حسینی (2)، سید علی فرحی، هنردینی، ش 8، ص 73.
تحلیلی پیرامون نهضت حسینی (4)، سید علی فرحی، هنردینی، ش 10، ص 143.
عاشورا و انتظار (پیوندها، تحلیل‏ها و رهیافت‏ها)، مسعود پور سیدآقایی، انتظار، ش 3، ص 42.
شیوه‏های تبلیغ در فرهنگ عاشورا، عبدالکریم پاک‏نیا، مبلّغان، ش 27، ص 81.
عزّت حسینی، محمدحسین نبوی، مبلّغان، ش 28، ص 6.
سیدالشهداء اسوه عزّت، محمد حسین مهوری، رسالت، 14/1/81، ص 6.
عاشورا در شعر وصال شیرازی (2)، یداللّه قائم‏پناه، رسالت، 4/3/81، ص 11.
روح عاشورا در کالبد اربعین، حسین ترکش دوز، ایران، 12/2/81، ص 1.
اربعین حسینی، عبداللّه جوادی آملی، ایران، 12/2/81، ص 6.
تأمّلی تاریخی، تحقیقی در نخستین اربعین امام حسین علیه‏السلام ، محمد جواد شمس، ایران، 12/2/81، ص 6.
تجلّی شور و شعور در ادبیات عاشورایی، اطلاعات، /12/2/81، ص 6.
امام اصلاح طلب، قدس، 12/2/ 81، ص 8.
اربعین؛ مدرسه عزت وپایداری، جواد شریعتی، قدس،12/2/81، ص 8.
ایرانیان و قیام عاشورا، سید محمد ثقفی، حیات نو، 12/2/81، ص 6.
سیاست امام حسین علیه‏السلام در واقعه عاشورا، فریبرز درجزی، جمهوری اسلامی، 29/2/81، ص 6.
امام حسین علیه‏السلام و عاشورا از دیدگاه برخی نویسندگان معاصر (1)، حسین رجبی، اسوه، ش 51، ص 31.
امام حسین علیه‏السلام و عاشورا از دیدگاه برخی نویسندگان معاصر (2)، حسین رجبی، اسوه، ش 52، ص 32.
عزاداری برای سیدالشهداء علیه‏السلام ، محمدکریم عبداللهی، اسوه، ش 52، ص 30.
اهداف نهضت حسینی، مهدی فرزین، فصلنامه قرآنی کوثر، ش 4، ص 3.
پشت صحنه سناریوی عاشورا، علی رجبی، فصلنامه قرآنی کوثر، ش 4، ص 15.
حسین علیه‏السلام نفس مطمئنّه قرآن، ولی اللّه نقی پورفر (1)، فصلنامه قرآنی کوثر، ش 4، ص 22.
نهضت حسینی مکتب مبارزه با پوچی‏ها (1)، اصغر طاهرزاده، فصلنامه قرآنی کوثر، ش 4.
سیمای حسین علیه‏السلام در قرآن (1)، اکبر دهقان، فصلنامه قرآنی کوثر، ش 4.
امام حسین علیه‏السلام از منظر اندیشمندان و مستشرقین، صدیقة‏السادات مجیدی، فصلنامه قرآنی کوثر، ش 4، ص 47.
قرآن از نگاه امام حسین علیه‏السلام ، سید محمدرضا علاءالدین، فصلنامه قرآنی کوثر، ش 4، ص 52.
امام حسین علیه‏السلام در تألیفات قرآن پژوهان، فصلنامه قرآنی کوثر، ش 1، ص 80.
حماسه سیدالشهداء علیه‏السلام در منظر عرفان، گفت‏وگو با علی شیخ الاسلامی، شهود، ش 5، ص 63.
درنگی در واژه «تنقّبت» در زیارت عاشورا، سید محمدجواد شبیری، علوم حدیث، ش 21، ص 30.
دلیل ترغیب ائمه به اقامه عزاداری حسینی، مرتضی مطهری، حرم، ش 80، ص 6.
تحلیلی از حادثه عاشورا، حاجی آبادی، حرم، ش 80، ص 28.
عزاداری برای امام حسین علیه‏السلام ، اعلام وفاداری است، حرم، ش 80، ص 40.
حسین علیه‏السلام و مهدی(عجّ)، محمدرضا فؤادیان، انتظار، ش 2، ص 166.
شهادت امام حسین علیه‏السلام آگاهی بخش قرن‏ها، شما، ش 255، ص 6.
مبانی تحلیل نهضت عاشورا، محمدتقی جعفری، شما (ویژه نامه نوروز حسینی)، ش 255، ص 4.
سروده‏های عاشورایی، (شرح حال شاعران کُرد) اطلاعات، 23/12/80، ص 6.
ادبیات عاشورایی، شما، ش 255، ص 8.
فلسفه تکرار مراسم عزاداری امام حسین علیه‏السلام ، محمدابراهیم جنّاتی، رسالت، 25/12/80، ص 6.
تأثیرنهضت عاشورا برنهضت امام خمینی قدس‏سره ، ابوالفضل حسن آبادی، جوان، 19/11/79، ص 8.
شهادت ضامن بقای اسلام، سید مهدی طباطبایی، کیهان، 5/7/79، ص 6.
پیروزی خون بر شمشیر و بقای دین، محمد باقر شریعتی سبزواری، معارف، ش 45، ص 3.
بررسی مراحل تاریخی نهضت امام حسین علیه‏السلام ، محمد سرور صادقی شهرستانی، اعتصام، 31/5/79، ص 6.
نگاهی به حماسه حسینی استاد مطهری، صالحی نجف آبادی، اطلاعات ضمیمه، 19/6/79، ص 6.
کربلا و الگوی رفتاری، حجت اللّه بیات، مبلغان، ش 15، ص 32.
جایگاه عزاداری در جامعه اسلامی، محمد عابدی، مبلّغان، ش 15، ص 19.
نگرشی نقدگونه به تعزیه و تعزیه‏خوانی، غلامرضاگلی‏زواره، مبلّغان، ش 15، ص 64.
همراهی عاطفی با حماسه عاشورا، غلامرضا گلی زواره، پاسدار اسلام، ش 219 و 220، ص 35.
رنگ‏های کربلا، محمود مقدسی، پاسدار اسلام، ش 219 و 220، ص 45.
زنان و تعزیه (1)، غلامرضاگلی زواره، پیام زن، ش 109، ص 36.
زنان و تعزیه (2)، غلامرضاگلی‏زواره، پیام زن، ش 110، ص 34.
منطق بزرگداشت نهضت عاشورا، رجحان، پیام صادق، ش 28، ص 10.
کربلا در زبان‏های شرقی باستانی، سیدسامی البدری، موعود، ش 25، ص 70.
مردم‏شناسی کوفه، نعمت اللّه صفری خروشانی، موعود، ش 25، ص 46.
اصلاحات به قرائت حسین علیه‏السلام ، تقی دژاکام، کیهان، 7/1/80، ص2.
نیم روز سوخته، بیژن کیامنش، ایران، 20/1/80، ص 5.
یاد حسین علیه‏السلام ، نام حسین علیه‏السلام ، حماسه حسین علیه‏السلام ، انتخاب، 18/1/80، ص 1.
اصلاح گرایی از منظر حسین بن علی علیه‏السلام (1)، محمدجواد درودگر، انتخاب، 23/1/80، ص 6.
اصلاح گرایی از منظر حسین بن علی علیهماالسلام ، (2)، محمد جواد درودگر، انتخاب، 25/1/80، ص 6.
تحلیل سیاسی روز از قیام عاشورا، همبستگی، 18/1/80، ص 3.
تعزیه یا ادب نمایشی(1)، سیدحسن امین، همبستگی، 21/1/80، ص 5.
تعزیه یا ادب نمایشی (2)، سیدحسن امین، همبستگی، 26/1/80، ص 5.
محرّم، سیدالشهداء و برترین یاران عالم، حسینعلی راشد، همشهری، 18/1/80، ص 9.
امام حسین علیه‏السلام طرفدار حق و عدالت، حسینعلی راشد، همشهری، 20/1/80، ص 9.
تعزیه ؛ هنر دینی ـ ملی، ماری پرهیزگار، همشهری، 21/1/80، ص 5.
خداشناسی سیدالشهداء، حسینعلی راشد، همشهری، 21/1/80، ص 9.
فلسفه عزاداری برای حسین علیه‏السلام ، فهیمه مخبردزفولی، همشهری، 28/1/80، ص 9.
بلاجویان دشت کربلایی، محمدطاهر خسروشاهی، همشهری، 29/1/80، ص 9.
نهضت عاشورا و اهمیّت امر به معروف و نهی از منکر، جمهوری اسلامی، 9/1/80، ص 7.
امام خمینی، عاشورا و مشارکت(1)، محمود لطیفی، جمهوری‏اسلامی، 18/1/80، ص 9.
امام خمینی، عاشورا و مشارکت(2)، محمود لطیفی، جمهوری‏اسلامی، 25/1/80، ص 12.
نقش فرهنگ عاشورا در تربیت مدیران دلسوز و کار آمد، اسماعیل علوی، جمهوری‏اسلامی، 25/1/80، ص 8.
تعزیه و حدیث غربت، ر. امینی، جمهوری‏اسلامی، 25/1/80، ص 11.
تعزیه؛ نمایش جنگ حق و باطل(1)، ع. بیهقی، جمهوری‏اسلامی، 20/1/80، ص 10.
تعزیه؛ نمایش جنگ حق و باطل (2)، ع. بیهقی، جمهوری‏اسلامی، 25/1/80، ص 10.
روشن‏گری‏های امام حسین علیه‏السلام در نهضت عاشورا، رضا میرزا پور، جمهوری‏اسلامی، 20/1/80، ص 11.
با شاهدی از عاشورا، حسن ابراهیم زاده، ویژه نامه جمهوری‏اسلامی، 26/1/80، ص 7.
تعزیه؛ نمایش جنگ حق و باطل (3)، ع. بیهقی، ویژه نامه جمهوری‏اسلامی، 27/1/80، ص 10.
57 نکته درباره سالار شهیدان (27 شماره به طور مسلسل)، سیدرضا اکرمی، اطلاعات، از تاریخ 7/1/80 تا تاریخ 19/2/80، ص 6.
تعزیه، نمایش مذهبی ایران، عباسعلی عزّتی، اطلاعات، 9/1/80، ص 6.
کربلا وادی عشق، اطلاعات، 28/1/80، ص 6.
کارنامه مبارز پیروز، سیدرضا اکرمی، اطلاعات، 19/1/80، ص 6.
تعزیه؛ نمایشی از عشق و حماسه، عباس رثایی، قدس، 18/1/80، ص 7.
اصلاحات از منظر امام حسین علیه‏السلام ، محمدتقی مصباح یزدی، قدس، 23/2/80، ص 5.
اربعین عشق و راز ماندگاری قیام حسینی علیه‏السلام ، مصطفی محمدی عراقی، قدس، 23/2/80، ص 5.
عاشورا از نگاه سینماگران، مسعود بصیری، قدس، 23/2/80، ص 7.
اشک شیعه؛ ترجمان عشق، عباس ایزدپناه، رسالت، 7/1/80، ص 3.
از مدینه تا کربلا، از کربلا تا مدینه، رسالت، 9/1/80، ص 5.
آموزه عظیم عاشورا، سید مسعود علوی، رسالت، 9/1/80، ص 16.
رهیافت‏های تحلیل عاشورا، عباس ایزدپناه، رسالت، 19/1/80، ص 6.
فلسفه عزاداری برای اباعبداللّه الحسین علیه‏السلام چیست؟، رسالت، 19/1/80، ص 6.
خدا جویی و مردم دوستی؛ سیره سالار شهیدان، رسالت، 20/1/80، ص 6.
چرا ثاراللّه؟، محمد لاریجانی، اطلاعات، 23/2/80، ص 6.
سوگنامه‏های سروستان برای حسین علیه‏السلام ، ماری پرهیزگار، ایران، 23/2/80، ص 9.
حماسه جاودان عاشورا، مرتضی مطهری، جمهوری‏اسلامی، 23/2/80، ص 9.
چهل روز اشک و آه، مهر و سپهر، رسول جعفریان، رسالت، 23/2/80، ص 6.
دیدگاه‏های مختلف در باره اربعین، عباسعلی کامرانیان، کیهان، 23/2/80، ص 6.
شعرعاشورایی از دیروز تا امروز، محمد کاظم کاظمی، قدس، 2/3/80، ص 7.
تأمّلی در شبیه نامه‏های عاشورا، غلامرضا گلی زواره، آینه پژوهش، ش 64، ص 11.
فرهنگ عاشورایی، کیهان فرهنگی، ش 184، ص 42.
تأمّلی بر اهّم عوامل تحریف سازی در قیام عاشورا، گفت‏وگو با صحّتی سردرودی، رسالت، 25/12/80، ص 12.
امّت حسینی هرگز با تهدید و ارعاب تسلیم زورگویان نمی‏شود، گفت‏وگو با علی شیرازی، رسالت، 25/12/80، ص 12.
از غدیر تا عاشورا، ناهید برومند، همشهری، 25/12/80، ص 15.
قلمروهای نوین و جستارهای عاشورا شناختی، عباس ایزدپناه، ویژه نامه رسالت، 28/12/80، ص 14.
بررسی تأثیر قیام امام حسین علیه‏السلام در اصلاحات اجتماعی، علی ذوعلم، ویژه نامه قدس، 28/12/80، ص 4.
رفتار علوی و رسالت خواص از منظر عاشورا، محسن غرویان، جوان، 28/12/80، ص 5.
منبر حسینی مسلمان ساز است، جعفر سبحانی، ویژه نامه رسالت، 28/12/80، ص9.
نهضت حسینی بهترین ابزار نجات بشریت، کریم جهرمی، ویژه نامه رسالت، 28/12/80، ص 12.
تعزیه؛ تکنیک عبادی، مسعود حجازی مهر، ویژه نامه رسالت، 28/12/80، ص 12.
مخالفان امام حسین علیه‏السلام ، همشهری، 28/12/80، ص 18.
الفبای اندیشه‏های متعالی امام حسین علیه‏السلام ، فریبرز درجزی، ویژه نامه مردم‏سالاری، 28/12/80، ص 2.
امر به معروف ونهی از منکر در نهضت حسینی، سید رضا موسوی، ویژه نامه مردم‏سالاری، 28/12/80، ص 5.
اخلاق در مکتب حسین علیه‏السلام ، مهدی فانی، کیهان، 15/1/81، ص 6.
اهمیت زیارت سیدالشهداء علیه‏السلام ، سید مصطفی سیدین، کیهان، 15/1/81، ص 6.
جایگاه شعر در تبیین فرهنگ عاشورا، عباس ایزدپناه، رسالت، 18/1/81، ص 6.
مباحث عاشورای حسینی(1)، سیدرضا اکرمی، اطلاعات، 28/12/80، ص 6.
مباحث عاشورای حسینی (2)، سیدرضا اکرمی، اطلاعات، 17/1/81، ص 6.
مباحث عاشورای حسینی (3)، سیدرضا اکرمی، اطلاعات، 19/1/81، ص 8.
اصلاح امت، هدف قیام حسینی، شاهین خلج، جام جم، 17/1/81، ص 8.
حسین واسطه رحمت الهی (1)، جام جم، 17/1/81، ص 8.
عاشورا، جان‏گدازترین تراژدی تاریخ، شاهین خلج، جام جم، 19/1/81، ص 8.
الزامات تاریخ نویسی در حماسه عاشورا، محمدتقی جعفری، همشهری، 19/1/81، ص 13.
حضرت زینب علیهاالسلام
الگوپذیری زنان ایرانی از حضرت زینب، خدیجه عالمی، یاس، پیش شماره 11، ص7.
فرازهایی از زندگی عقیله بنی‏هاشم، عبدالکریم پاک نیا، مبلغان، ش 31، ص 12.
زن در آیینه کربلا، محمدعلی آبادی، یاس، ش 10، ص 3.
کلیات الگوی زندگانی حضرت زینب، ثریا مکنون، یاس، ش 10، ص 5.
زینب قهرمان انقلاب کربلا (1)، علی دارابی، جام جم، 11/11/79، ص 6.
زینب قهرمان انقلاب کربلا (2)، علی دارابی، جام جم، 12/11/79، ص 6.
زینب کبری بزرگ‏ترین پرستار تاریخ، آزادگان، ش 25، ص 25.
زینب، کربلای جاری، سید محمدحسین فضل اللّه، پیام زن، ش 113، ص 32.
این‏جا دل سرود شیفتگی سر می‏دهد، ح. آقایی، کیهان، 19/1/80، ص 5.
امیره کربلا، اردشیر منظمی، رسالت، 23/12/80، ص 6.
فضائل و مناقب حضرت زینب علیهاالسلام ، سیدجواد حسینی، مبلّغان، ش 33، ص 35.
علی اکبر و دیگر یاران
معرفی، نقد و بررسی نسخه‏های تعزیه حضرت علی‏اکبر، غلامرضا گلی‏زواره، دین، ش 55، ص 85.
حضرت علی‏اکبر، برترین الگو برای جوانان، غلامرضا گلی‏زواره، مبلّغان، ش 15، ص 45.
حضرت علی‏اکبر از مدینه تا کربلا، عبداللّه اصفهانی، مبلّغان، ش 15، ص 52.
عباس فدایی ولایت، محمد عابدی، مبلّغان، ش 10، ص 14.
شهربانو، مادر نیایش‏ها، ناهید طیّبی ـ زهره اناری، پیام زن، ش 107، ص 14.
حماسه خاندان عقیل در قیام حسینی، محمدجواد طبسی، پاسدار اسلام، ش 233، ص 32.
آخرین شهید (حرّبن یزید ریاحی)، مهدیه جلال‏پور، قدس، 2/3/80، ص 7.

عاشقان امام حسین (ع) در اینترنت

عشق و محبت به حضرت اباعبدالله الحسین (ع) و یاران با وفای آن حضرت، چنان شور و عشقی در دل شیعیان و ارادت مندان آن حضرت پدید آورده که همه ی افکار را به حیرت وا داشته است و این نیست مگر عشق و محبتی الهی و آسمانی.
امام صادق (ع) می فرماید:
ان لقتل الحسین حرارة فی قلوب المؤمنین لاتبرد ابداً.
برای شهادت امام حسین (ع)، حرارتی در دل های مؤمنان عاشق وجود دارد که تا ابد، سرد شدنی نیست.
حماسه ی بزرگ عاشورا، دل های عاشقی را در پی خود می کشد که هماره علاقه و محبت خود را به آن حضرت و خاندان بزرگوارش جلوه گر می سازند.
شیعیان و دوست داران اهل بیت (ع) نیز پا به پای گسترش ارتباطات در دنیای معاصر، به بهره گیری از ابزارهای اطلاع رسانی، روی آورده و به تشکیل پایگاه های شیعی در شبکه ی اینترنت دست یازیده اند. برای نمونه، پایگاه هایی از سوی مراکز و مؤسسه های بزرگ یا پایگاه های خود جوش شخصی برای شناساندن جایگاه، اهداف و عملکرد اهل بیت (ع) به ویژه حضرت ابا عبدالله الحسین (ع) و حماسه ی عاشورا در عرصه ی اینترنت، به فعالیت مشغول هستند.
آن چه در این پایگاه ها عرضه می شود، مجموعه ای از اطلاعات متنوع چند رسانه ای مانند: متون، نوحه ها و عزاداری ها، روضه ها، تصویر و قطعه های فیلم است که برای استفاده ی دوست داران و ارادت مندان اهل بیت(علیهم السلام) سودمند خواهد بود و در شناساندن زندگی حضرت اباعبدالله الحسین (ع) و حادثه ی کربلا، نقش بسیار مهمی ایفا می کند.
اینک برخی پایگاه هایی را که در این زمینه فعالیت می کنند، برای بهره گیری کاربران گرامی، معرفی می کنیم:
1) پیامبر و اهل بیت (علیهم السلام)
خلاصه ای از زندگانی ائمه ی اطهار (ع).
زبان: فارسی
نشانی : www.hawzah. et/Per/E/PayDefa. R ?asp=Start/Paystart.htm .
2)پایگاه الشیعه
فشرده ی زندگانی 14 معصوم (ع)، متن کامل چندین کتاب درباره ی اهل بیت (ع)، متن زیارت عاشورا، بعضی نوحه ها.
زبان: فارسی
نشانی: www.a -shia.com/ht /far/ah /i dex.htm
3) کشتی نجات
نسب، تاریخ میلاد، شهادت و ... ائمه ی معصومین (ع).
زبان: عربی
نشانی: http://224,59,71,216/prog.htm
4) پایگاه بلاغ
مطالبی درباره ی: اهل بیت (ع) چه کسانی هستند؟،امامت و رهبری، امامان در منابع اهل سنت، سیره ی ائمه ی اطهار (ع)، زندگی پیامبر، امام علی، امام حسن، امام حسین و امام زمان (ع) و...
زبان: فارسی
نشانی: www.ba agh. et/Persia /ah _pro/i dex.htm
5) محرم
دو سخنرانی مقام معظم رهبری درباره ی عاشورا، جلد اول کتاب حماسه ی حسینی و...
زبان: فارسی
نشانی: www.ba agh. et/Persia /ah _pro/imam-h sai /i dex.htm
بحثی درباره ی سجده بر تربت کربلا، کتاب فرهنگ عاشورا و...
زبان: انگلیسی
نشانی: www.a -imam. et/e cyc opedia.htm
7) نوحه و مرثیه
نوحه و مرثیه با صدای بیش از 15 ذاکر اهل بیت (ع) با قابلیت دانلود.
زبان: عربی
نشانی: www.fadak.org/ tmeyat/ atmeyat.htm
8) کربلا
سیره ی امام حسین (ع)، فضایل امام حسین (ع)، انصار امام حسین (ع)، قهرمانان کربلا، پس از شهادت امام حسین (ع).
زبان: عربی
نشانی: www.fadak.org/karba a/karba a.htm
9) زیارت معصومین:
زیارت عاشورا، زیارت حضرت زهرا (س)، زیارت امام حسین (ع)، حدیث کساء به صورت صوتی.
زبان: عربی
نشانی: www.imam-h ssei .org/ziaraat.htm
10) سخنرانی های محرم
مجموعه ای از سخنرانی های خطیب علامه سید عبدالحسین قزوینی و فاضل خطیب در شب های محرم.
زبان: عربی
نشانی: www.imam-h ssei .org/ ect res.htm
11) محرم
اعمال روز عاشورا، محرم، اشعاری درباره ی امام حسین (ع)، دانستنی های گوناگون برای کودکان و نوجوانان درباره ی امام حسین (ع).
زبان: انگلیسی
نشانی: www.p aya d ear .org/m harram/i dex.htm
12) سخنرانی های محرم
سخنرانی های شیخ احمد وائلی در ماه محرم در سال های 1401، 1419 و 1421 هـ . ق درباره ی امام حسین (ع) و محرم.
زبان: عربی
نشانی: www.a wae i. et
13) پایگاه یا حسین7
سیره ی پیامبر و اهل بیت (ع)، شهادت امام حسین (ع)، کتابخانه ی اسلامی درباره ی اهل بیت (ع)، کتابخانه ی صوتی، مجموعه ی عکس اماکن مقدسه، قصیده هایی در مدح امام حسین (ع) و برخی معصومین (ع)، ادعیه و زیارات مشهور به صورت صوتی و....
زبان: عربی
نشانی: www.yahosei .s2f.com
14) الامام نت
نوحه و مرثیه درباره ی امام حسین (ع) به همراه ادعیه، با قابلیت دانلود.
زبان: عربی
نشانی: www.a -imam. et/so dpage.htm

امام حسین(ع) در اینترنت و رسانه ها

شیعیان و دوست داران امام حسین(ع) پا به پای گسترش ارتباطات در دنیای معاصر، به بهره گیری از ابزارهای اطلاع رسانی، روی آورده و در هر زمان از امکانات ، روش ها و رسانه های متداول و رایج کمال استفاده را در جهت زنده نگه داشتن و انتقال فرهنگ نهضت امام حسین(ع) برده اند استفاده از مطبوعات، رادیو ، تلو یزیون، ماهواره و اخیرا با تشکیل پایگاه های متعدد در شبکه ی اینترنت به این مهم دست یازیده اند. برای نمونه، پایگاه هایی از سوی مراکز و مؤسسه های بزرگ یا پایگاه های خود جوش شخصی برای شناساندن جایگاه، اهداف و عملکرد اهل بیت(ع)به ویژه حضرت ابا عبدالله الحسین (ع) و حماسه ی عاشورا در عرصه ی اینترنت، به فعالیت مشغول هستند.
آن چه در این پایگاه ها عرضه می شود، مجموعه ای از اطلاعات متنوع چند رسانه ای مانند: متون، نوحه ها و عزاداری ها، روضه ها، تصویر و قطعه های فیلم است که برای استفاده ی دوست داران و ارادتمندان اهل بیت(ع)سودمند خواهد بود و در شناساندن زندگی حضرت اباعبدالله الحسین(ع) و حادثه ی کربلا، نقش بسیار مهمی ایفا می کند.